Egzamin maturalny: terminy, przebieg i punktacja

Egzamin maturalny odbywa się w maju, a termin dodatkowy dla osób, które nie mogły przystąpić w głównym, wypada w czerwcu. Dokładne dni wyznacza dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w komunikacie o harmonogramie, publikowanym osobno na każdy rok — najpóźniej do 20 sierpnia roku poprzedzającego. Jeśli szukasz konkretnej daty na najbliższy rocznik i nigdzie jej nie ma, to nie znaczy, że źle szukasz — po prostu nie została jeszcze ogłoszona. Dalej znajdziesz to, co nie zmienia się z roku na rok: z czego zdaje się maturę, ile trwa każdy egzamin, ile trzeba zdobyć, żeby ją zdać, i co się dzieje, gdy jednego przedmiotu nie uda się zaliczyć.

Z tego artykułu dowiesz się:

• w jakim miesiącu odbywa się matura i kiedy są terminy dodatkowy oraz poprawkowy;
• z czego dokładnie zdaje się maturę w Formule 2023;
• ile trwa każdy egzamin i ile punktów można zdobyć;
• ile procent trzeba uzyskać, żeby maturę uznano za zdaną;
• co zrobić, gdy nie uda się zdać jednego przedmiotu;
• jak sensownie wybrać przedmiot rozszerzony.

Kiedy odbywa się egzamin maturalny?

Matura ma trzy terminy w ciągu roku i trzeba je rozróżniać, bo służą do czego innego. Termin główny wypada w maju i to wtedy zdaje ją zdecydowana większość maturzystów. Termin dodatkowy w czerwcu jest dla osób, które z przyczyn losowych lub zdrowotnych nie mogły przystąpić w maju — to nie gorsza wersja egzaminu, tylko ten sam egzamin w innym dniu. Termin poprawkowy w sierpniu jest dla tych, którym do zdania zabrakło jednego przedmiotu.

Dokładne dni w obrębie tych miesięcy zmieniają się co roku i pochodzą z jednego źródła — komunikatu dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Do momentu jego ogłoszenia żadna data krążąca po internecie nie jest oficjalna, choćby wyglądała wiarygodnie. Komunikat na kolejny rok szkolny ukazuje się najpóźniej 20 sierpnia roku poprzedzającego; termin ustny i pisemny z tego samego przedmiotu mogą wypaść w różnych dniach. Do tego dnia znany jest miesiąc, a to wystarcza, żeby ułożyć plan nauki.

Z czego zdaje się maturę?

W Formule 2023 matura składa się z przedmiotów obowiązkowych, które zdaje każdy, oraz jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. Część przedmiotów obowiązkowych ma dwie części — ustną i pisemną — zdawane osobno. Do tego dochodzi jeden przedmiot dodatkowy, do którego przystąpienie jest obowiązkowe, choć jego zasady zdania są inne niż przedmiotów podstawowych (o tym niżej). Poniższa tabela pokazuje, co składa się na maturę obowiązkową:

Do tego każdy maturzysta przystępuje obowiązkowo do jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym, w części pisemnej — sam wybiera który. To najczęściej przedmiot potrzebny na wymarzony kierunek studiów, bo wyniki matury rozszerzonej są główną walutą w rekrutacji na uczelnie.

Ile trwa każdy egzamin i ile punktów można zdobyć?

Czasy i punktacja przedmiotów obowiązkowych są stałe i zapisane w informatorach — nie zależą od rocznika. Część pisemna trwa dłużej i waży najwięcej, ale ustna z polskiego i języka obcego to osobne egzaminy z własną punktacją. Zebrane w jednym miejscu wyglądają tak:

Czas przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym zależy od tego, co wybierzesz — najczęściej jest to 180 minut (m.in. matematyka, biologia, chemia, fizyka, geografia), ale na przykład informatyka rozszerzona trwa 210 minut, a języki obce rozszerzone 150. Dokładny czas Twojego przedmiotu podaje jego informator oraz komunikat o harmonogramie.

Czy wiesz, że wynik matury podstawowej i rozszerzonej służy do zupełnie różnych rzeczy? Podstawa decyduje wyłącznie o tym, czy maturę zdasz. O przyjęcie na studia gra wynik rozszerzenia — i to on, a nie podstawa, buduje Twoją pozycję w rekrutacji na uczelnię.

Kiedy maturę uznaje się za zdaną?

Do zdania matury trzeba spełnić dwa warunki naraz. Pierwszy: z każdego przedmiotu obowiązkowego trzeba uzyskać co najmniej 30% punktów — przy czym część ustna i pisemna liczone są osobno, więc 30% musi paść w każdej z nich. Drugi: trzeba przystąpić do egzaminu z jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. Samo przystąpienie wystarcza — dla matury zdawanej w 2026 i 2027 roku nie ma progu punktowego z rozszerzenia, można z niego uzyskać nawet bardzo niski wynik i maturę i tak się zda.

Maturę zdaje się progiem 30% z podstawy — ale to rozszerzenie decyduje, na jakie studia się dostaniesz.

Jest tu jednak zmiana, o której łatwo się potknąć, jeśli patrzysz na starsze poradniki. Brak progu z przedmiotu rozszerzonego to rozwiązanie czasowe. Od roku szkolnego 2027/2028 próg 30% z rozszerzenia wraca — czyli maturzysta zdający w 2028 roku będzie musiał uzyskać co najmniej 30% także z przedmiotu dodatkowego. Warto to sprawdzać u źródła, bo część stron w internecie podaje w tej sprawie nieaktualny stan.

Gdzie sprawdzać aktualne zasady?

Jedynym pewnym źródłem są dokumenty Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i akty prawne, nie zbiorcze poradniki. Zasady progów zmieniały się w ostatnich latach kilka razy, więc wpis sprzed dwóch lat może już nie być aktualny. Gdy czytasz o progach, sprawdź, którego rocznika dotyczą — matura 2026, 2027 i 2028 różnią się właśnie tym jednym warunkiem. Jeśli masz wątpliwość, pytanie do wychowawcy albo szkolnego koordynatora matur rozwiewa ją najszybciej.

Co zrobić, gdy nie zdasz jednego przedmiotu?

Niezdanie jednego przedmiotu obowiązkowego nie oznacza, że matura przepadła na cały rok. Jeśli przystąpiłeś do wszystkich egzaminów obowiązkowych i dodatkowego, a próg 30% zabrakł Ci tylko z jednego, masz prawo do terminu poprawkowego w sierpniu. Poprawiasz wyłącznie ten jeden przedmiot, resztę masz już zaliczoną. To realna druga szansa w tym samym roku, a nie odkładanie matury o dwanaście miesięcy.

Sytuacja jest trudniejsza, gdy do poprawy jest więcej niż jeden przedmiot — wtedy do egzaminu podchodzi się w kolejnym roku. Dlatego strategicznie najgroźniejszy nie jest przedmiot, którego się boisz, tylko ten, który lekceważysz. Uczeń pewny polskiego i angielskiego, który „jakoś zda" matematykę, częściej wpada właśnie na niej. Próg jest niski, ale trzeba go przekroczyć w każdym z trzech przedmiotów osobno.

Jak wybrać przedmiot rozszerzony?

Wybór rozszerzenia to najważniejsza decyzja całej matury, bo to on otwiera albo zamyka konkretne kierunki studiów. Zacznij nie od tego, co lubisz, lecz od tego, czego wymaga wymarzony kierunek — listy przedmiotów rekrutacyjnych publikują uczelnie i one są punktem wyjścia. Dopiero w drugiej kolejności patrz, w którym z wymaganych przedmiotów masz największe szanse na wysoki wynik.

Czy wiesz, że ten sam kierunek na dwóch uczelniach potrafi liczyć punkty inaczej? Jedna może premiować matematykę rozszerzoną, druga fizykę, a trzecia brać oba przedmioty z różną wagą. Zanim wybierzesz rozszerzenie, sprawdź zasady rekrutacji na kilku uczelniach, które Cię interesują — inaczej możesz zdać świetnie przedmiot, który akurat tam waży najmniej.

Co zapamiętać przed maturą?

Data jest najmniej użyteczną informacją z całego tego tekstu, choć to jej zwykle się szuka. Maj i tak jest znany, a dokładne dni zmieniają jedynie ostatnie tygodnie przygotowań. Realną różnicę robi to, czy nie lekceważysz żadnego z trzech obowiązkowych przedmiotów i czy rozszerzenie wybrałeś pod konkretny kierunek, a nie „na czuja". Jeśli chcesz, żeby ktoś ułożył z Tobą plan przygotowań pod Twoje przedmioty i pilnował tempa, zapytaj o kurs maturalny.

Najczęściej zadawane pytania o egzamin maturalny

Poniższe pytania wracają w rozmowach z maturzystami i rodzicami co roku. Odpowiadamy na nie zgodnie z dokumentami komisji, bez zgadywania dat, których jeszcze nie ogłoszono.

1. Czy termin matury może się jeszcze zmienić?

Ogłoszony komunikat o harmonogramie jest wiążący i w normalnych okolicznościach się nie zmienia. Zmiany zdarzały się tylko w sytuacjach nadzwyczajnych, dotyczących całego kraju. Dopóki komunikat na dany rok nie został opublikowany, żadna konkretna data nie jest oficjalna. Do tego czasu przyjmij, że matura wypada w maju.

2. Ile przedmiotów rozszerzonych trzeba zdawać?

Obowiązkowy jest jeden przedmiot dodatkowy na poziomie rozszerzonym. Można jednak przystąpić do większej liczby — i wielu maturzystów to robi, bo różne kierunki wymagają różnych przedmiotów. Każdy kolejny przedmiot to szansa na dodatkowe kierunki w rekrutacji, ale też więcej materiału do opanowania. Ile dokładnie przedmiotów dodatkowych możesz zdawać, sprawdź w aktualnym informatorze — ta liczba jest ograniczona.

3. Czy maturę można oblać z powodu rozszerzenia?

Dla matury zdawanej w 2026 i 2027 roku — nie, o ile do rozszerzenia w ogóle przystąpisz. Liczy się sam fakt przystąpienia, bez progu punktowego. To się zmienia od roku szkolnego 2027/2028: dla matury w 2028 roku wraca wymóg co najmniej 30% z przedmiotu rozszerzonego. Zawsze sprawdzaj, którego rocznika dotyczy informacja, którą czytasz.

4. Czym różni się część ustna od pisemnej?

Ustną zdaje się z języka polskiego i języka obcego — to krótka wypowiedź i rozmowa z komisją, oceniana osobno od części pisemnej. Pisemna to egzamin z arkuszem, z własnym czasem i punktacją. Z matematyki nie ma części ustnej. Żeby zdać maturę, próg 30% trzeba przekroczyć w każdej części osobno, więc ustnej nie można zlekceważyć.

5. Kiedy poznaje się wyniki matury?

Wyniki egzaminu maturalnego z terminu głównego i dodatkowego ogłaszane są na początku lipca — dokładny dzień podaje ten sam komunikat, który wyznacza terminy egzaminów. Wtedy też maturzyści odbierają świadectwa dojrzałości. Osoby zdające w terminie poprawkowym w sierpniu poznają swój wynik we wrześniu. Do rekrutacji na studia bierze się wynik z pierwszego terminu, w którym maturę zdano.